Zobacz stronę Gminy SawinZobacz stronę Gminy Sawin

 

Ziemniak jest częstym gościem na polskich stołach. Wielu nie wyobraża sobie niedzielnego obiadu bez tego warzywa. Czy jednak nasi rodacy wiedzą w jaki sposób trafił on do Polski. Przedstawimy teraz krótką historię ziemniaka.

Do początków XVI wieku nikt oprócz Indian z Południowej Ameryki i to wyłącznie tych zamieszkujących górskie tereny w Andach, nie słyszał wcześniej o ziemniakach. Ojczyzną tego warzywa są tereny dzisiejszego Peru, Chile, Boliwii i Ekwadoru. Stąd gatunek ten wywędrował na cały świat. Za sprawą Hiszpanów, ziemniak przybył do Europy, do Włoch, Francji i na wyspy brytyjskie oraz dalej do Niemiec, Polski i Rosji. Początkowo ziemniak był uprawiany tylko w ogrodach klasztornych, królewskich i arystokratycznych, jako egzotyczna roślina ozdobna ze względu na piękny wygląd kwiatów a także, jako roślina lecznicza. Ważną rolę w rozpowszechnianiu ziemniaka w Europie odegrali misjonarze i klasztory zakonne. To wraz z nimi przybyła pierwsza wiedza o możliwościach wykorzystania ziemniaka w kuchni i w medycynie.
            Do Polski ziemniaki trafiły po zwycięstwie Jana III Sobieskiego pod Wiedniem. Początkowo uprawiano je, jako roślinę ozdobną w ogrodach królewskich. Gdy rozpoczęto podawanie potraw ziemniaczanych w Wilanowie, nie wzbudziły one entuzjazmu, chociaż niektórzy już wtedy dorobili się na nich wielkiej fortuny. Na wsiach także patrzono z nieufnością na ziemniaki. Początkowo przegrywały one z kaszami i chlebem. Dopiero za panowania Augusta II ziemniaki zdobyły większe uznanie wśród konsumentów i popularność wśród rolników. Nie ulega wątpliwości, że ziemniak w Europie a obecnie także i w innych częściach świata zyskał uznanie, dlatego, że stał się ratunkiem przed nękającym ludzkość głodem.

Gdy więc mieszkańcy nieurodzajnych rejonów przekonali się do ziemniaka i nauczyli się go przyrządzać, jego uprawa szybko zwiększała się i głód nie był już straszny. Z arystokratycznych stołów ziemniaki zawitały więc pod strzechy.

Kiszka ziemniaczana

Składniki na kiszkę (tak jak na babkę ziemniaczaną): 1,5 kg ziemniaków, 3 jaja, 2 duże cebule, 15 dag wędzonego boczku, ½ łyżeczki majeranku, 1 łyżeczka soli, 2 ząbki, czosnku, 1 łyżka mąki, jelita wieprzowe;

Wykonanie: Ziemniaki obrać, umyć i drobno utrzeć. Uzyskaną masę ziemniaczaną posypać łyżką mąki. Drobno pokrojoną cebulę i pokrojony w kostkę boczek zrumienić na patelni. Dodać do masy ziemniaczanej, wymieszać. Dodać jajka, sól, pieprz, majeranek i przepuszczony przez praskę czosnek. Wymieszać. Taką masą luźno nabijać flaki (1/2 - 2/3 ich pojemności). Końce zawiązać za pomocą nici. Ułożyć na lekko posmarowanej (najlepiej olejem) blasze, nakłuć igłą w kilku miejscach i piec na złoto w temp.180-190 stopni (pod koniec można trochę podnieść dla szybszego zrumienienia).

Kotlety z ziemniaków

Składniki: 1,20 kg. ziemniaków, 2 jaja, 5 dag maki, 5 dag cebuli, 2 dag tłuszczu, 6 dag tartej bułki, 6 dag tłuszczu do smażenia, natka pietruszki;

Wykonanie: Ziemniaki dokładnie umyć, opłukać, ugotować, ostudzić, obrać ze skórki, zemleć, dodać jaja, mąkę, siekana zrumienioną na tłuszczu cebulę, sól, pieprz, starannie utrzeć. Masę wyłożyć na stolnicę, kształtować wałek o średnicy 4 cm., kroić na kawałki długości 3 cm. Formować w bułce tartej nieduże, owalne kotleciki. Smażyć na silnie rozgrzanym tłuszczu z dwóch stron na jasnozłoty kolor. Ułożyć na długim półmisku; przybrać natka pietruszki. Podawać z sosem ogórkowym , pomidorowym, korniszonowym lub surówkami z warzy. Do kotletów ziemniaczanych można dodać ser lub twaróg. Można również przyrządzić je z mięsem lub wędzoną rybą. 

Krokiety z ziemniaków

Składniki: 1,20 kg ziemniaków, 2 jaja, 5 dag maki, 5 dag cebuli, 6-8 dag tłuszczu, zielona załata lub natka pietruszki;

Wykonanie: Przyrządzić masę z ziemniaków według wyżej wymienionego przepisu. Kształtować w tartej bułce wałek o średnicy 3 cm., kroić na kawałki długości 8-10 cm. Smażyć na silnie rozgrzanym tłuszczu na jasnozłoty kolor. Ułożyć na długim półmisku w jednym rzędzie, przybrać sałatą lub natką. Podawać z sosem pomidorowym, ogórkowym, korniszonowym, grzybowym lub surówką z warzyw. W ten sposób przyrządzone krokiety podaje się również jako dodatek do mięsa. Do krokietów ziemniaczanych można dodać 2-3 dag ugotowanych i posiekanych suszonych grzybów.

Placki ziemniaczane

Składniki: 1,5-2 kg ziemniaków, 5 dag cebuli, 1 jajo, 2-3 łyżki maki, sól, 8 dag tłuszczu do smażenia;

Wykonanie: Ziemniaki dokładnie umyć, obrac, opłukać, zetrzeć na tarce o bardzo drobnych otworach, dodać starta cebulę, rozmącone jajo i mąkę, osolić, wymieszać. Na patelnirozgrzać mocno tłuszcz, kłaść łyzką nieduża ilość masy ziemniaczanej, cienko rozsmarować. Smazyć szybko na ostrym ogniu, przyrumienić z obu stron. Usmażone zaraz podawać z masą śledziową, z sosemgrzybowym, z surówkami z warzyw lub na słodko – posypane cukrem albo ze zmażonymi borówkami (wówczas do masy ziemniaczanej nie dodawać cebuli).

Knedle ziemniaczane

Składniki: 8 średniej wielkości ugotowanych ziemniaków, 2 żółtka, szklanka plus dwie kopiaste łyżki mąkipszennej, łyżeczka maki ziemniaczanej, szczypta soli, łyzka imbiru, 20 dag dobrze odciśniętego białego sera, duża cebula, oliwa lub olej do smażenia cebuli, pieprz biały, żółtko lub małe jajo;

Wykonanie: Cebulę drobno posiekaną lekko zarumienić, często mieszając. Przestygniętą, rozetrzeć z białym serem. Dodać do masy żółtko i przyprawy. Farsz powinien być pikantny. Roztarte ziemianki połączyć z żółtkami, dodać obie mąki, sól i imbir, ciasto zagnieść jak na kopytka.. Na posypanej mąką stolnicy toczyć gruby wałek, ciasto pokroić w niezbyt grube plastry, każdy lekko rozpłaszczyć. Nadziać porcję farszu, dokładnie zlepić i ułożyć na stolnicy. Uformowane knedelki oprószyć mąką i wrzucić do wrzącej, osolonej wody. Gotować na średnim ogniu – od chwili, gdy wypłyną – jeszcze przez 3 minuty. Podawać gorące, polane zasmażoną na oliwie cebulą lub skwarkami ze świeżej słoniny.

Sałatka ziemniaczana

Składniki: 50 dag ziemniaków ugotowanych w mundurkach, 2 ogórki konserwowe, 1 mały por, 2 jaja ugotowane na twardo, 4 łyżki majonezu, 4 łyżki kwaśnej śmietany, sól, cukier, musztarda, zielona pietruszka, 2 pomidory do dekoracji;

Wykonanie: Ziemniaki, ogórek, jajka pokroić w kostkę; por w półksiężyce, majonez połączyć ze śmietaną, przyprawić solą, cukrem, musztarda. Dodać pietruszkę pokrojona. Wszystko razem wymieszać. Udekorować sałatą, pietruszką i cząstkami pomdora.


Agnieszka Lalik

Aktualności ze strony sawin.pl

Go to top